BLOG Robert Eijpe | Bent u klaar voor de digitale revolutie?

Door Nicole Veltman | 02-08-2017  15:44

 

Digitale transformatie staat zeer hoog op de management agenda bij SAP en niet zonder reden. Op de SAPphire 2017 in mei lanceerde het concern SAP Leonardo, een digitaal innovatie platform dat haar klanten in staat stelt  snel en gecontroleerd business modellen aan te passen aan de wensen van een digitale wereld.

Op 11 en 12 juli heeft SAP het belang hiervan nogmaals benadrukt door een speciaal event, SAP Leonardo Live, te organiseren om bij haar klanten en partners awareness te kweken. Tijdens dit event werden niet minder dan 23 klant cases gepresenteerd.

In de SAP wereld betekent dit normaal gesproken meestal dat je nog een aantal jaren de tijd hebt om hiermee aan de gang te gaan. Deze verwachting is ook terug te vinden in de IT Trends 2017 enquête die de VNSG in april 2017 heeft uitgevoerd onder zijn licentie leden.  Ongeveer 20 procent van deze leden heeft de enquête ingevuld. Op de vraag of hun organisatie voorop wil lopen in de digitale transformatie kwam naar voren dat ongeveer 36 procent deze ambitie heeft, echter maar 2 procent gaf aan ook daadwerkelijk als eerste te willen zijn.

Persoonlijk vind ik dit typerend voor het bedrijfsleven in Europa en specifiek voor Nederland. Uit de enquête blijkt dat maar 28 procent de investering in digitale transformatie ziet als instrument voor toekomstbestendigheid van de organisatie en 5 procent om de concurrentie voor te blijven. De meerderheid ziet digitale transformatie als een instrument om de operatie te verbeteren (55 procent) of het innovatievermogen (12 procent) te vergroten.

Maar ik vind het ook schokkend omdat mijns inziens bedrijven hiermee de bedreigingen en de kansen van digitale transformatie onderschatten.  De noodzaak van digitale transformatie is namelijk een gevolg van de fase waarin wij zitten in de ‘Digitale Revolutie’.  Dit roept meteen de vraag op: Wat is de digitale revolutie en welke rol speelt mijn organisatie hierin?

Om het antwoord hierop te begrijpen kunnen we terugvallen op de industriële revoluties  van de achttiende en negentiende eeuw. Hier hebben we onze fysieke (hand)arbeid deels en soms volledig vervangen door machines en andere hulpmiddelen. Fietsen gaat al sneller dan lopen maar kost nog steeds arbeid. Een motor, auto, trein en vliegtuig gaan veel sneller en de benodigde arbeid is hierbij beperkt tot het minimum. Hetzelfde geldt voor het handmatig breien van een trui of deze volledig laten maken door een machine. Tijdens de industriële revolutie kwamen er mogelijkheden (stoom, gietijzer, turbines, elektriciteit, staal, olie) tegen zeer lage kosten beschikbaar die ervoor zorgden dat we sneller,  efficiënter en goedkoper konden produceren met een constantere kwaliteit en grotere volumes.  Deze revolutie had echter wel grote gevolgen voor de bestaande bedrijven, organisaties en arbeidsmarkt. Het was het startpunt van het ontstaan van fabrieken in plaats van de arbeid uit te voeren in vele kleine werkplaatsen (centralisatie).  Vervolgens werden deze fabrieken naar goedkopere locaties verplaatst en werden de goederen daarheen getransporteerd (globalisering).

Exact dezelfde stappen zijn momenteel waarneembaar, echter hierin gaan we niet onze fysieke arbeid, maar ons denkvermogen vervangen, deels door dashboards en soms volledig door kunstmatige intelligentie. Deze is in staat om zelf problemen op te lossen door zelfstandig beslissingen te nemen (Artificial Intelligence). Door dit te combineren met machines uit de industriële revolutie zijn we zelfs in staat om de mens voor deelgebieden volledig te vervangen door robots. 

Het proces voor deze verandering, de digitale revolutie (door sommigen de derde en vierde industriële revolutie genoemd),  is in volle gang.  Het is begonnen met de ontdekking van de transistor rond 1950.  Deze heeft geresulteerd in de computer in vele vormen (rekenmachine, mainframe, plc, pc, laptop, mobile phone). Vervolgens kwam de automatisering van bedrijfsprocessen (ERP, Office), het koppelen van grote hoeveelheden computers (internet) en het beschikbaar maken en bewaren van enorme hoeveelheden gegevens (big data). Ook werd de menselijke communicatie (social media) gepersonaliseerd  en gedigitaliseerd.  Er kwamen betrouwbare digitale transactie mogelijkheden, die via meerdere kanalen zijn te verifiëren (blockchain), zoals de digitale cryptomunt BitCoin.

Bovenstaande ontwikkelingen hebben de afgelopen vijftig jaar al gezorgd voor een flinke verschuiving in het bedrijfsleven.  Rekenliniaal, typemachine en tekentafel zijn de vorige eeuw al binnen het (bedrijfs)leven vervangen door hun digitale varianten.

Echter de afgelopen vijftien jaar is de invloed van de digitale transformatie goed zichtbaar en zijn er nieuwe business modellen ontstaan.

Spotify en Apple Music bieden nu een gepersonaliseerd muziekaanbod en Youtube, Netflix en HBO gepersonaliseerde films en series tegen een fractie van de prijs die moeten worden betaald bij de platenwinkels en videotheken. Mobiele telefoons en tablets van voornamelijk Apple en Samsung hebben de functies overgenomen van vele andere bestaande producten. Kranten en  boeken zijn digitaal te lezen. Navigatie systemen, muziekdragers, foto en videocamera functies zijn te vinden op deze mobiele devices en de toevoeging van meerdere sensors zorgt ervoor dat nog meer apparaten zullen verdwijnen. Omdat bijna iedereen een mobiel heeft, verdwijnen ook de telefooncel, de praatpaal en het maandelijks alarm uit het straatbeeld. Briefpost, faxen, telegrammen verdwijnen door onze huidige manier van communiceren via social media. Encyclopedieën en traditionele leerboeken zijn verdwenen vanwege zoekmachines en digitale alternatieven. En ook het onderwijs maakt meer en meer gebruik van gepersonaliseerde digitale onderwijssystemen.

Bovenstaande veranderingen binnen business modellen zijn voornamelijk ingegeven door de digitale transformatie van bestaande producten. Dit was ook het laaghangend fruit binnen de digitale revolutie.

De huidige fase is veel interessanter. Bedrijven die in eerste opzicht geen digitale producten aanbieden, krijgen ook te maken met de digitale revolutie omdat hun business model een digitale transformatie heeft doorgemaakt of dit gaat doen.

Winkelketens verdwijnen uit de straten omdat mensen steeds meer artikelen online kopen in een webshop. Deze winkels hebben geen eigen voorraad meer, maar zijn verbonden met de voorraad van de groothandel. In sommige gevallen wordt de tussenhandel zelfs gepasseerd en wordt er op basis van een opdracht, op maat geproduceerd. Ook worden nieuwe producten pas geïntroduceerd nadat er een minimale afname is bereikt via crowd funding platforms, zoals kickstarter.

AirBnB, Uber en Lyft maken gebruik van een digitaal platform om vraag een aanbod bij elkaar te brengen en kunnen dit tegen lagere kosten doen dan de traditionele hotelketens en taxi-ondernemingen omdat hun community eigenaar is van de assets. Traditionele bedrijven worden verrast door de snelle verandering die plaatsvindt als gevolg van de digitale revolutie en de onverwachte concurrentie vanuit nieuwe business modellen.

Business modellen binnen de digitale revolutie worden voornamelijk gedreven door een superieure gebruikerservaring via een digitaal platform en het beschikbaar hebben en interpreteren van real-time intern en externe data.

Superieure klantervaring wordt in de VNSG enquête ook erkend. 80 procent geeft aan dat deze niet haalbaar is zonder digitale transformatie. 71 procent van de deelnemers is van mening dat zij hiervoor in 2020 een hybride integratieplatform nodig heeft en 75 procent van de deelnemers is van mening dat in 2020 real-time beschikbare data een voorwaarde is om nog te bestaan.

Real-time data moet hierbij niet alleen komen uit bestaande eigen systemen. Aangekochte data van derden en publieke beschikbare gegevens zijn onmisbaar. Organisaties moeten meer betrouwbare data verzamelen binnen de eigen organisatie door middel van slimme sensoren of te wel Internet-of-Things (IoT).  75 procent van de deelnemers gelooft dat IoT van toegevoegde waarde is voor hun organisatie en als katalysator kan dienen voor de digitale transformatie. Echter, maar 15 procent heeft ook daadwerkelijk een IoT strategie. Verder geeft 85 procent aan dat een algemeen plan van aanpak voor IoT niet bestaat.

Ik ben het hier mee eens, echter er zijn wel bepaalde trends die deze aanpak kunnen sturen en SAP komt daarom ook met verschillende best practices binnen hun Leonardo portfolio.

De moeilijkste factoren van een IoT strategie zijn het bepalen welke data er moeten worden verzameld, en het bepalen van de waarde van bestaande en gegenereerde data. Het is daarom ook vreemd dat 86 procent van de deelnemers aangeeft dat hun organisatie te weinig doet aan de data interpretatie. Verder geeft 60 procent aan dat zij geen strategie hebben om informatievervuiling tegen te gaan, wat de betrouwbaarheid van de bestaande data niet echt ten goede komt.

Het beschikbaar hebben van veel betrouwbare data en de kennis van data vormen de basis voor Artificial Intelligence (AI).  De kunstmatige intelligentie capaciteit van computers zal voor de belangrijkste verandering in de digitale revolutie zorgen.  Deze neemt automatisch beslissingen op basis van grote hoeveelheid beschikbare data. Door  het zelflerende karakter (machine learning) kunnen steeds complexere beslissingen worden genomen.

Dit heeft tot gevolg dat bedrijven voor administratieve, controlerende en aansturende processen minder personeel nodig hebben. Deze processen kunnen namelijk verder worden geautomatiseerd waardoor hetzelfde werk met minder personeel kan worden gedaan. Bijkomend gevolg is dat het midden management wordt verkleind. Er zijn minder mensen aan te sturen en door de grote hoeveelheid betrouwbare data is er beter inzicht in de bedrijfsprocessen voor het management. Organisaties met zuiver gescheiden managementlagen zullen hun organisatie transformeren naar een flexibel netwerk van zelfsturende teams met meewerkende voormannen.

Ook voor adviserende en uitvoerende taken in de diverse sectoren zal kunstmatige intelligentie van grote invloed zijn. Denk hierbij aan adviserende systemen in de rechtspraak, bij het behandelen van patiënten in de medische sector of het zelfrijdend voertuig in de transport sector.

De gevolgen van de digitale revolutie worden de aankomende jaren meer en meer zichtbaar. Hierin loopt Amerika voorop. Europa, en dus ook Nederland, moet snel een inhaalslag maken om de kansen die de digitale revolutie biedt, te pakken.

2020 is al over tweeëneenhalf jaar! Om de doelstelling uit de enquête te halen moet u de digitale transformatie bovenaan uw managementagenda zetten. Met andere woorden: Bent u klaar voor de digitale revolutie?

 

Meest gelezen