Blog Ramond Leenders | Het einde van de KPI

Heeft u toevallig ook recent het filmpje op YouTube gezien uit 1995 waarin Maurice de Hond wordt geïnterviewd door Sonja Barend? (check: http://bit.ly/28ZfmRk ). Toch even kijken als u het heeft gemist.

Spotify, HelloFresh, Skype en al die andere diensten en producten waren destijds nog ver weg. Het gebruik van e-mail was zeer innovatief. En nu, ruim 20 jaar later, zijn verrassend veel van die voorspellingen uit dat interview omgezet in een werkend business model! De wereld van nu lijkt al lang niet meer op die van 1995 en de ontwikkelingen gaan inmiddels verder … in een veel sneller tempo.

Onze wereld wordt steeds complexer en minder samenhangend. En daarbij lijkt de toekomst steeds minder op vroeger. Continu worden we uitgedaagd om – in veel gevallen – oude modellen, oude paradigma’s en oude strategieën los te laten als recept voor succes. De vraag is of we dan nog wel moeten rapporteren zoals we gewend zijn? Of is daarmee ook het einde van de KPI in zicht?


Exponentiële targets

Vanaf 2016 mogen we constateren dat we in de exponentiële groeifase van de Vierde Industriële Revolutie (IR4) terecht zijn gekomen. Op weg naar singularity. Deze IR4 gaat over digitale verbindingen en continue uitwisseling van gegevens met behulp van software, sensoren, bluetooth, Wi-Fi, etc. En ook over machine learning; zelf programmerende machines, voertuigen en robots. We zijn pas net op weg en de groei tot nu was lineair, maar de versnelling is inmiddels ingezet. De groei zal nu niet meer lineair zijn, maar exponentieel. Daarmee is ook de uitspraak van T. Blommaert en S. van den Broek interessant:

‘Lineair denken is nutteloos in een niet-lineaire wereld’

Vanuit lineair denken is het voor velen een best practice om de lessen vanuit het verleden te vertalen naar de toekomst. Echter het verleden is steeds minder een goede voorspeller van de toekomst … en dat terwijl de toekomst steeds sneller nadert. Wat heeft het dan voor zin om nog met KPI’s te werken die de prestaties van het verleden tonen?


Singularity

De toekomst voorspellen wordt dus lastiger. Het gaat eerder om vroegtijdig anticiperen op basis van signalen. En deels wordt dit overgenomen door computers en systemen; singularity. 

Singularity kan vanuit technisch oogpunt worden omschreven als ‘het moment in de historie waarna de mens niet langer nodig zal zijn om computers en robots te programmeren en te verbeteren’ (Management in Singularity, T. Blommaert & S. van den Broek). 

Management in deze (Singularity-) omgeving vereist een andere manier van denken. Normaliter worden plannen gemaakt door lineair te denken: extrapolatie van het verleden als voorspeller van de toekomst. Als gezegd, deze aanpak komt (grotendeels) te vervallen. Een Singularity-omgeving is zeer volatiel. We moeten onszelf dus aanpassen en exponentieel gaan denken. En dat zal niet makkelijk zijn want ons brein is minder toegerust om resultaten te projecteren met exponentiële groei. Misschien goed om nu al eens te controleren hoeveel van uw huidige KPI’s al een targetstelling hebben die exponentieel verloopt?


Scenario’s

Meer en meer zullen we business scenario’s moeten maken waarbij vroegtijdig over relevante factoren moet worden gerapporteerd om keuzes te maken en te anticiperen. Het rapporteren van de performance en op basis daarvan keuzes maken is niet zozeer nieuw, wel is nieuw dat we moeten gaan werken met (nog) kortere termijn scenario’s. Succes zal worden bepaald door in een zo vroeg mogelijk stadium te kunnen anticiperen op ontwikkelingen met betrekking tot de scenario’s. 

De vraag is in hoeverre het huidige management hierbij aansluit. En sterker nog, in hoeverre het management hierop durft aan te passen! De top-down benadering lijkt ook uit de gratie te raken, immers de wendbaarheid van de organisatie wordt niet alleen bepaald door het (top-)management. 

Kortom, sneller aanpassen aan veranderende omstandigheden, exponentiële groei en het gedeeltelijk wegvallen van persoonlijke invloed leidt tot een nieuwe manier van organiseren. En daarbij lijkt het sterk erop dat het vertrouwd rapporteren van de bedrijfsperformance in vastomlijnde dashboards, management cockpits en rapportages een andere invulling dient te krijgen. Meer sturing aldus op scenario’s en daaraan gekoppeld flexibele rapportagevormen voor inzicht in de ontwikkeling van de factoren die van invloed zijn.


Holistische blik en datakwaliteit

Hoe meer je weet, hoe duidelijker het wordt wat je nog allemaal niet weet. Deze stelling werd ooit iets meer cryptisch door Socrates geformuleerd, maar is mogelijk actueler dan ooit!

In een omgeving die alsmaar complexer wordt, is het nagenoeg onmogelijk om zelf vanuit een holistische aanpak alle relevante factoren te beoordelen. Het gaat belangrijk worden om keuzes te maken welke factoren als relevant worden gezien en/of keuzes deels te baseren op analyses via geautomatiseerde en machine learning algoritmen in systemen. In elk geval is overzicht behouden een uitdaging, want keuzes maken op relevantie tussen factoren is lastig gebleken, omdat we gewend zijn om zoveel mogelijk details te willen zien.

Los van de groei van het aantal factoren hebben we ook te maken met een toename in de hoeveelheid data. Big Data. We kennen meer databronnen (variety), meer gegevens (volume) die worden vastgelegd en een hogere frequentie (velocity) waarmee de data wordt gegenereerd. De laatste van de vier meest genoemde ‘V’s van Big Data’ is de veracity; de kwaliteit van de data. Mede door de diversiteit is de datakwaliteit niet meer gegarandeerd 100%. De performance die dus vervolgens wordt gerapporteerd zal hierdoor ook niet 100% betrouwbaar zijn, maar een bij benadering precieze indicatie.


R.I.P KPI … of toch nog niet

Het is duidelijk dat de omgeving sterk verandert op dit moment en dat een andere aanpak nodig is om adequaat te reageren om in business te blijven. Onmiskenbaar zal informatie, wellicht meer dan voorheen, een belangrijke rol spelen hierin. Inmiddels wordt informatie al als één van de productiefactoren beschouwd. En dan is het van belang dat de informatiewaarde op een hoog niveau wordt gehouden. De eerdere beschreven formule blijft daarmee nog steeds van belang:

Waarde van informatie = Relevantie / Consumptietijd

Niet alles is van belang om een besluit te nemen en bovendien kan niet elke factor worden meegenomen in de afweging. Hoe hoger de relevantie, des te hoger de informatiewaarde. En zeker als de informatie ook in een goede visualisatie wordt verpakt. Daarmee is sneller de boodschap te destilleren om besluiten te nemen ten aanzien van scenario’s. Dit is de ‘consumptietijd van informatie’ genoemd.

Vraag waarmee we begonnen is of de KPI nu zal gaan verdwijnen. Bij in de toekomst succesvolle bedrijven zal dit zeker grotendeels het geval zijn. Dergelijke winnaars zijn in staat om snel en adequaat op veranderingen in te spelen en scenario’s aan te passen. Maar ook deze bedrijven zullen toch ook een aantal financiële meetwaarden behouden die als een KPI worden gerapporteerd. En voor bijvoorbeeld een logistieke dienstverlener zal de pick peformance ook niet snel verdwijnen.


Conclusie
is daarmee dat het veranderende speelveld vraagt om een andere aansturing en een aantal ‘traditionele’ KPI’s zullen verdwijnen. Maar in aantal blijft nog wel genoeg over om als business analist mee aan de slag te gaan.


Blogger: Ramond Leenders, informatie manager bij Ctac
LinkedIn profiel

 

Meest gelezen