Blog Arthur de Niet | The (added) value of IT

Door Marissa Heymans | 08.11.2016  09.48


Als we over de waarde van IT praten (of wat chiquer “the Value of IT”), dan hebben we het eigenlijk vaak over hoe belangrijk IT voor ons is. Bijvoorbeeld, wat is de waarde van IT voor ons als persoon (bijv, je iPhone) een specifiek bedrijfsprocess of zelfs de waarde voor een heel bedrijf.“ Het is vaak iets waar we niet teveel over na willen denken en besluiten van dan maar dat “de business”het maar moet bepalen; maar dat is eigenlijk heel vreemd. Zou de IT afdeling niet zelf beter moeten kunnen aantonen wat de echte waarde of toegevoegde waarde van IT eigenlijk is? Zowel voor de aanschaf van een IT produkt (met een mooie sales pitch), maar vooral ook achteraf als de betreffende gebruikers met het produkt werken. Wat is dan eigenlijk de toegevoegde waarde van dat specifieke IT produkt voor die gebruikersgroep? In deze blog wil ik het hebben van toegevoegde waarde in het algemeen en die van IT in het bijzonder.


Toegevoegde waarde

Zonder er altijd bij stil te staan betaal je als consument zeker 5 keer per dag belasting; en wel de belasting op de toegevoegde waarde van een produkt, ook wel btw genoemd (of VAT in het Engels). In Nederland is dat alweer sinds enkele jaren 21 procent, ofwel, meer dan 1/5 deel van de totaal prijs van het produkt dat wordt gekocht. Dat is eigenlijk best veel, en je zou dan ook denken dat als er zoveel belasting over wordt geheven, er ook enorm veel waarde toegevoegd wordt aan een produkt. 

Om te bepalen wat de werkelijke toegevoegde waarde van een produkt is neem ik je even mee naar het begin van de automatisering, naar het begin van de “industrialisatie tijdperk,” begin 19e eeuw waar het begrip toegevoegde waarde een andere betekenis kreeg. 

Voordat machines masaal werden ingezet om produkten te vervaardigen werden produkten nog met de hand gemaakt door echte vakmensen (of ambachtslieden); dat waren mensen die na een bepaalde inleer periode in staat waren zelfstandig hoogwaardige produkten te maken. Ze maakten toen al natuurlijk wel gebruik van hulpmiddelen in allerlei vormen, van een kwast voor een schilder tot vrij geavenceerde schaafmachines bij bijvoorbeeld de vervaardiging van zeeschepen. Maar de nadruk lag wel steeds op de ervaren persoon die het produkt vervaardigde. 

Laten we voor de begripsvorming nou eens een leuk en aansprekelijk produkt kiezen wat al eeuwen wordt vervaardigd, en nu nog steeds erg bruikbaar is: een drinkbeker (om dus iets uit te drinken). Het drinken, van bijvoorbeeld water, doen we al sinds mensenheugenis, en er zijn dan ook oneindig veel varianten van materialen om hulpmiddelen te vervaardigen om water mee te drinken; zoals steen, hout, glas, leer, koper, tin en zelfs goud. Laten we voor het gemak een glazen drinkbeker kiezen, ervan uitgaande dat niet iedereen thuis water of thee uit gouden drinkbekers nuttigt. 
Afbeelding

Handmatig process
: Glas wordt al eeuwenlang vervaardigd en glasblazen, het process om glazen voorwerpen te maken, is een beroep dat daarom ook al lang bestaat. Voordat glazen op industriele wijze werden gemaakt, moest elk glas dus “geblazen” worden. Laten we er even van uitgaan dat een goede glasblazer, met de juiste middelen 10 glazen per uur kon blazen. Voor het gemak verdiende deze blazer omgerekend 10 euro voor het blazen van de 10 glazen. De overige kosten (oven etc) waren omgerekend ook 10 euro voor 10 glazen. De kostprijs per glas was dus 2 euro per glas. Een glas was daarom duur en ook niet voor iedereen zomaar betaalbaar en het was daarnaast ook nog eens erg onpraktisch, want het kon vallen en stukgaan. Een lemen of houten beker was veel goedkoper en praktischer.


AfbeeldingGeautomatiseerd process
: Maar goed, door de automatisering werd het mogelijk om met behulp van speciale machines niet slechts 10 glazen per uur te vervaardigen, maar wel 10 keer zoveel, 100 glazen dus. De machines die hiervoor gebruikt werden waren wel veel duurder (zeg 50 euro per uur) dan het materiaal waar eerst mee gewerkt werd, maar per glas werden de kosten enorm veel lager, nog maar 50 cent per glas. Er was nog wel iemand nodig die de machines bestuurde, maar dat waren er nog maar een paar, en dat waren vaak al geen glasblazers meer (stel 10 euro per uur dus 10 cent per glas). De produktiekosten van het vervaardigen van een glas gingen dus fors naar beneden, naar 60 cent per glas (in plaats van 2 euro per glas). In totaal werd het vervaardigen van glazen door de industriele revolutie dus veel goedkoper waardoor glazen veel goedkoper konden worden verkocht en daardoor ook weer door veel meer mensen worden aangeschaft. De waarde die de machines aan het glazenproduktieprocess toevoegden was dus aantoonbaar positief. Als we een algemene winstmarge van 50 cent op een glas nemen, kon er door de automatisering in plaats van 5 euro per uur winst, nu 50 euro per uur winst gemaakt worden, en er waren nu ook veel meer mensen die glazen drinkbekers konden kopen.


Toegevoegde waarde van IT

AfbeeldingComputer gestuurd process: Tot zover een vrij duidelijk verhaal. Maar nu komt het. Er waren nog steeds mensen nodig die de machines aanstuurden; de operators. Die werden, naar gelang de automatisering vorderde een relatief steeds grotere kostenpost. De volgende stap in het toevoegen van waarde was daarom dus de automatisering van de aansturing van het vervaardigingsprocess. Alle machines worden dan door een computer aangestuurd, waardoor er weer minder mensen/operators nodig zijn om alle apparaten te bedienen; één enkele computer kan nu bijvoorbeeld een hele glasblaasfabriek aansturen. De produktiekosten gaan daardoor weer naar beneden en de winst per glas wordt dus weer ietsje groter (of de prijs kan nog verder naar beneden waardoor weer meer mensen de glazen kunnen kopen).


AfbeeldingOutsourced process: Nu er bijna geen mensen meer nodig zijn om de glazen te fabriceren kunnen ze ook ergens anders worden geproduceerd, zoals bijvoorbeeld China of India om het weinige arbeid wat er nog plaatsvind in het produktieprocess verder in kosten te reduceren. Daarnaast is er door software ontwikkeling nu ook mogelijk allerlei statisieken bij te houden over hoe het produktie process verloopt. 

We zijn nu bij het punt aangekomen dat verder optimaliseren eigenlijk niet meer mogelijk lijkt. De toegevoede waarde van machines en computers is nu maximaal; er komt bijna geen mens meer te pas aan de produktie van de glazen drinkbekers. Maar wat nu? We moeten wel door blijven ontwikkelen en groeien want de de huidige economie vereist continue groei! 

Over deze vraag is lang nagedacht en het antwoord is in het kort: het korter maken van de levensduur van de machines, computers en software maw UPGRADEN! Door steeds maar weer snellere toepasingen te maken en “oude” programma’s niet meer te supporten is de IT industrie een nieuwe weg ingeslagen waarbij je jezelf kunt afvragen of die wel lang bewandelbaar is. Er moet tochimmers een moment komen dat bedrijven gaan inzien dat de extra waarde van alle nieuwe software & computers geen echte meerwaarde waarde meer toevoegd, anders dan dat het allemaal weer ietsje sneller gaat? 

Dat is naar mijn mening de essentie van de vraag wat de echte waarde van IT nu is. Kan er door nieuwe IT toepassingen meer verkocht worden van produkten of kan er meer winst gemaakt worden bij de verkoop ervan, of kan het produktieprocess goedkoper gemaakt maken worden? Is het antwoord op bovengenoemde vragen JA, dan levert IT echte waarde op voor een bedrijf. Is het echter alleen maar mooier en sneller; dan is de toegevoegde waarde vaak negatief. Wellicht iets om bij stil te staan bij het volgende bezoek van uw IT leverancier! ??

Ik hoor graag jouw mening over dit onderwerp. Mail me op adeniet@alanopress.com 
 



Blogger: Arthur de Niet, IT portfolio manager bij Shell en schrijver Alanopress
LinkedIn profiel  

 

Meest gelezen