Andere rol voor trainers en opleiders: delen is het nieuwe leren

Zoals blauw het nieuwe groen is, en zitten het nieuwe roken, is delen het nieuwe leren. Kennisoverdracht is een bont proces geworden van (online) interacteren, reflecteren, de juiste vragen stellen en zelf ervaren. Trainers en opleiders kunnen met nieuwe (digitale) leermiddelen het leerproces faciliteren, mensen ontwikkelen en organisatiedoelen dichterbij brengen. Met de juiste mix van middelen is leren geen plichtmatige routine meer maar een verslavende kick. “Het leerlandschap was nog nooit zo rijk en toegankelijk!”


Misschien kent u de Ebbinghaus Curve. Deze klassieke vergeetcurve van de Duitse psycholoog Hermann Ebbinghaus (1850–1909) toont aan dat nieuw aangeleerde kennis eerst volledig kan worden gereproduceerd. Hoe meer tijd er verstrijkt, hoe minder het geleerde wordt onthouden. In het begin herinneren we ons alles nog, maar al snel is een flink deel van de leerstof weggewaaid uit onze herinnering als een blad in de wind. De curve vlakt uiteindelijk helemaal af tot een constante. Daarbij is er wel verschil tussen ‘zinloze’ informatie (de vergeetcurve daalt dieper en sneller) en zinvolle, emotioneel geladen informatie (de curve blijft hoger).


“Dit weten we dus al sinds 1885. Maar we hebben er veel te weinig mee gedaan”, zegt Richard Benschop van Ctac Opleidingen stellig. “Daar mogen opleiders zich best een beetje voor schamen, want met nieuwe vormen van online en blended learning hebben we alle tools in handen om mensen gemotiveerd en bij de les te houden.” Benschop is gefascineerd door de manier waarop mensen leren. Dat kan veel beter, goedkoper en interactiever. Met de ‘ouderwetse’ klassikale lessen is niets mis, maar wel graag op het juiste moment, en voor de juiste mensen.


"Permanente educatie is een must” 


Over ‘het nieuwe leren’ voert Benschop een rondetafelgesprek met Tom Bos van NCOI Groep en Ton Siebelink van SAP.  Doelstelling: organisaties laten zien dat kennisverwerving een flexibel gegeven is. De gesprekspartners zouden graag zien dat het opleidingsvak stappen vooruit maakt vanwege de snelle veranderingen van nu: iedereen heeft een smartphone; snel wisselen van softwarepakket is normaal geworden; met minder mensen moeten we steeds meer werk verzetten; geleerde kennis is steeds sneller achterhaald, etcetera. Dit vraagt om flexibele opleidingen. Siebelink: “Door de snelle technologische ontwikkelingen is de halfwaardetijd van studeren alleen maar omlaag gegaan. Van de kennis die mensen tijdens een technische opleiding vergaren, is na drie jaar nog de helft relevant en actueel. Permanente educatie is een must.” 


Stapenteller-app

Even terug naar vroeger. Als je iets wilde leren, volgde je een klassikale training. En daarna een vervolgtraining. De opleider voor de klas vertelde hoe het zat en de theorie stond in het cursusboek. Deze manier van leren is een tikkeltje achterhaald. Er zijn betere methodes online, met minder reistijd voor de studenten en een gevarieerder aanbod (dat altijd en overal beschikbaar is). Maar veel opleiders zijn blijven hangen in ‘hapklare brokken voor volle klaslokalen’. Alleen al vanwege de enorme verschillen in instapniveau’s is dat niet altijd handig meer. Ga maar na. De ene cursist heeft het voorwerk al online gedaan, de volgende weet nog niets, en nummer drie leert eigenlijk alleen door het zelf te proberen in de praktijk. Het zal niemand verbazen dat de opbrengst van zo’n cursus tegenvalt.


Klassikale training zou alleen nog ingezet moeten worden als er echt waarde wordt toegevoegd, vinden Bos, Benschop en Siebelink. Niet zozeer om kennis te vergaren maar om te verdiepen en reflecteren. Bos: “Wil je een cursus volgen? Ga je gang! Maar begin wel bij een gratis initiatief. Pas daarna komt de verdieping in de klas.”


De discussie tussen Siebelink, Bos en Benschop gaat over moocs (massive open online courses), gamification, learning on the job en uitwisselen van praktijkervaringen. De ontwikkelingen gaan hard. Neem nou beloningstechnieken die in games worden gebruikt om mensen intrinsiek gemotiveerd te houden. Een kleine beloning voor het bereiken van het volgende level op het juiste moment werkt perfect. Het is een virtuele worst die prikkelt om door te gaan. Bos: “Ik merk het zelf met mijn stappenteller-app. Laatst betrapte ik me erop dat ik rondjes door de huiskamer aan het draven was om mijn 10.000 stappen voor die dag te halen.”


"Met data-analyse maken we inzichtelijk wat iemand al kan en verborgen talenten worden haarscherp boven water gehaald"


Volgens Bos kunnen we leerrendementen flink vergroten met nieuwe technologie. Met data-analyse maken we inzichtelijk wat iemand al kan. Daar kunnen we de opleiding aan toevoegen. Dubbelingen zijn niet meer nodig en verborgen talenten worden haarscherp boven water gehaald. Bos: “Inderdaad, verborgen talenten. Ik durf te wedden dat er genoeg mensen op bijvoorbeeld een afdeling Finance zitten die, zonder dat de werkgever het weet, goed zijn in programmeren, boekhouden, projecten begeleiden of viool spelen.”


Gamification

Welkom in het opleidingsjaar 2016! Alles kan en alles is mogelijk. Wist u dat recruitmentbureaus jongeren met leidinggevende kwaliteiten werven in de game World of Warcraft? De achterliggende gedachte is niet zo gek. Als je leiding kunt geven aan een clan van 200 gamers op het slagveld, kun je het wellicht ook bij een bedrijf op de werkvloer.


De vernieuwende leermethodes zijn effectiever èn leuker. Neem nou Duolingo, een app waarmee je online gratis een taal kunt leren in kant-en-klare lessen. Volgens Duolingo zelf is het ‘leuk en verslavend’. Speel tegen de klok! Verdien punten voor goede antwoorden! Bereik een hoger niveau! Bos: “Duolingo werkt zo goed vanwege de gamification en directe feedback.” Benschop, al even enthousiast: “Duolingo maakt kennis direct toepasbaar. De intrinsieke motivatie wordt continu geprikkeld. Moeilijke dingen krijg je steeds weer opnieuw aangeboden, zodat ze uiteindelijk ingesleten raken. Echt, het is keileuk.”


"Snelle veranderingen in de samenleving synchroon laten lopen met de kennis(behoefte) van medewerkers"


De uitdaging voor HR-managers van IT-bedrijven is volgens de drie heren zonneklaar. Zij moeten de snelle veranderingen in de samenleving synchroon laten lopen met de kennis(behoefte) van medewerkers en bepalen wat van toegevoegde waarde is. Dat is overigens nog lastig genoeg. Beroepen als ‘data scientist’ of ‘enterprise architect’ bestonden een paar jaar geleden nog niet eens, memoreert Siebelink. “Een extreme uitdaging” volgens Bos. “Opleidingen zijn soms al verouderd voordat ze zijn geaccrediteerd.”


Blended learning

Het betoog van Siebelink, Bos en Benschop spitst zich toe op blended learning. Het gaat erom per individu de juiste mix samen te stellen. Van oefenen met een acteur tot full blown serious games, van zelfstudie tot simulaties op de werkplek. Alle ingrediënten die leren aantrekkelijk en effectief maken, zitten erin. Blended learning is online èn sociaal, er zitten challenges in, er is zicht op geboekte resultaten (learning analytics) en je kunt het doen op een moment dat het jou uitkomt.


Bos: “Dit soort middelen zijn heel toegankelijk geworden en vaak gratis beschikbaar. De kunst is ze gericht in te zetten voor het ontwikkelen van medewerkers. Ofwel: de juiste werkvormen in de juiste volgorde voor de juiste doelgroep en met de juiste partners. De taak van HR is zichtbaar maken wat mensen kunnen. Mensen leren continu doordat kennis via sociale interactie, ervaringen en diverse media wordt gedeeld. Waar je eerst alleen een training en je werkpraktijk als bron van leren had, heb je nu ook nog eens miljoenen uren youtube-videos, duizenden online cursussen, webinars en zelfs volledige online opleidingen tot je beschikking. Het leerlandschap was nog nooit zo rijk en toegankelijk! Maak er gebruik van!”

***


Dit artikel is ook te lezen in het online juninummer van het VNSG Magazine.

 

 

Meest gelezen